Pumpernikiel, to razowy chlebek, jest ciemny lekko zakwaszony.Chleb jest pieczony z mąki żytniej.Do mąki dodajemy miód, a jeśli nie mamy miodu to może być melasa. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej z języka niemieckiego i w wieku XVII znaczyła zakalec lub bardzo ciężki do strawienia chleb. Tradycyjny niemiecki pumpernikiel nie ma dodanych żadnych środków koloryzujących, produkcja chleba opiera się na tak zwanej reakcji Maillarda reakcja nadaje pieczywu ciemnobrązowy kolor.Dla zachowania głębokiego aromatu i czystego smaku, pumpernikiel musi być pieczony przez kilkadziesiąt godzin w stosunkowo niskiej temperaturze.Dzisiejsi współcześni niemieccy piekarze skracają czas wypieku pieczywa do niezbędnego minimum ze względów ekonomicznych. Żeby uzyskać ciemną barwę chleba używają białej mąki i drożdży.Podczas pieczenia chleb ciemnieje i jest podobny do bochenka o ciemnym kolorze. Dla poprawy smaku dużo piekarzy dodaje do wypieku chleba bardzo sporą ilość kminku. Chleb po upieczeniu jest krojony na kilka cienkich kromek, zapakowanych szczelnie żeby nie dostało się powietrze i tak jest przechowywany przez bardzo długi okres czasu. Pumpernikiel jest najbardziej popularny w Europie.Jest podawany rano do śniadania,